Seminarium reżyserskie 9 WR/R/PR/SemRez9(k)
Reżyserzy w realiach współczesnego teatru często stosują strategie teatru autorskiego, łącząc rolę reżysera z rolą dramaturga i dramatopisarza. Przymuszeni okolicznościami, zainspirowani tematem lub aktorami – wybierają całkowite autorstwo lub współautorstwo scenariusza spektaklu zwłaszcza w sytuacjach nieszablonowych: gdy temat spektaklu jest osobisty, wypływa z unikalnej chemii z aktorem lub gdy brakuje gotowego scenariusza, na którym można bazować. Przykładami takich twórców jest Mateusz Pakuła czy kiedyś - Paweł Demirski i Monika Strzępka a czasem także – Krystian Lupa. Powszechny deficyt czasu na przygotowanie spektaklu i inne okoliczności utrudniające koncentrację sprawiają, że umiejętność tworzenia scenariusza spektaklu jest dla współczesnego reżysera istotną zaletą, która wzbogaca jego warsztat i rozumienie teatru oraz może otworzyć nową, fascynującą przestrzeń współpracy z aktorem, który może stać się partnerem w kreacji bazy dramaturgicznej podczas procesu, zwanego roboczo „pisaniem na scenie”. Jako praktykujący reżyser i zarazem dramatopisarz, który tworzy spektakle pod konkretnych aktorów i często „pisze na scenie” chciałbym wraz ze studentami przeprowadzić proces tworzenia spektaklu autorskiego, w którym reżyseria i kreacja scenariuszowa są ze sobą związane i weryfikowane podczas pracy z aktorem już na etapie wstępnego konceptu spektaklu. Celem seminarium jest wyposażenie studentów w narzędzia i techniki, które umożliwią im łączenie roli reżysera i autora scenariusza oraz wykorzystywania w procesie powstawania scenariusza aktorów.
Zajęcia będą zawierały praktyczne ćwiczenia, dotyczące:
1. Wyszukiwania oryginalnych tematów, inspirowanych życiem miasta, które mogą zainteresować widzów oraz teatry.
2. Opracowania wstępnego reżyserskiego i dramaturgicznego konceptu spektaklu.
3. Tworzenia obsady spektaklu maksymalnie 2-3 osobowego
4. Improwizacji z aktorem i pracy ze scenariuszem, wykorzystującej perspektywę aktora
5. Tworzenia prototypu scenariusza i spektaklu
6. Korzystania ze źródeł i inspiracji wzmacniających wiarygodność scenariusza
7. Wypracowywania oryginalnego i autorskiego stylu artystycznego.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/26-Z: | W cyklu 2026/27-Z: |
Efekty uczenia się
K_W07 orientuje się w kanonie dramatu polskiego i światowego, począwszy od antyku po współczesne polimorficzne formy scenariuszy oraz w kanonie polskiej i światowej literatury pięknej
K_W10 określa główne kierunki i koncepcje filozoficzne w ich historycznym porządku, szczególnie w zagadnieniach korespondujących z problematyką teatru i dramatu, stanowiących ich myślowe i aksjologiczne zaplecze oraz dostarczających narzędzi do ich rozumienia i analizy
K_W11 wykazuje się znajomością podstawowych metod analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwych dla wybranych tradycji, teorii lub szkół badawczych w zakresie teatru i dramatu
K_U02 analizować dramat pod względem struktury formalnej, znaczenia, przesłania w kontekście wiedzy o kulturze, historii, psychologii społecznej i psychologii osobowości oraz odnajduje treści aktualne dla współczesnego widza; w nowatorski sposób interpretować tekst, wyrażając własny stosunek do rzeczywistości
K_U03 stosować techniki myślenia twórczego (heurystyczne) w określonych sytuacjach decyzyjnych, jak również wykorzystywać je do rozwoju własnej osobowości artystycznej
K_U04 skonstruować scenariusz, dokonać adaptacji dzieła literackiego, napisać utwór dramatyczny – zgodnie z regułami dramaturgicznymi, przekształcając je na język teatru, filmu, telewizji, radia
K_U06 posługiwać się konwencjami teatralnymi, stylistycznymi i metaforą teatralną w tworzeniu własnych koncepcji, opartych na niezależnej wyobraźni, intuicji i emocjonalności
K_U07 konstruować i realizować oryginalną, indywidualną, czytelną wypowiedź twórczą (przedstawienie teatralne, słuchowisko radiowe, mała forma filmowa i telewizyjna, video-art), zgodną z własną hierarchią wartości i subiektywnym postrzeganiem świata, używając niebanalnej formy; stworzyć własny język teatralny
K_U09 formułować w czytelny sposób i stawiać zadania artystyczne współtwórcom i ekipie technicznej; ocenić poszczególne etapy pracy, aby nadać im zaplanowany kierunek artystyczny
K_U10 zbudować zdarzenie teatralne, pozawerbalną strukturę konfliktu, określić działanie postaci, stosować wiedzę z zakresu konstruowania roli do prawidłowego budowania relacji interpersonalnych i napięć dramatycznych, opowiedzieć historię, używać czytelnych znaków scenicznych
K_U15 precyzyjnie formułować i stawiać zadania aktorskie, posługując się wiedzą na temat prowadzenia aktora i wykorzystywać metody K. Stanisławskiego, M. Czechowa, L. Strasberga, D. Donnellana, J. Grotowskiego i inni w różnych gatunkach i typach teatru
K_K04 przeciwdziałania negatywnym napięciom, jakie wiążą się z tworzeniem teatru, stwarzając współtwórcom poczucie bezpieczeństwa w ich pracy
K_K05 rozstrzygania problemów i prowadzenia negocjacji w sytuacji sprzeczności racji artystycznych, technicznych i finansowych
K_K07 krytycznej oceny odbieranych treści, samooceny oraz konstruktywnej krytyki w stosunku do działań innych osób
K_K08 efektywnego komunikowania się i inicjowania działań w społeczeństwie
K_K09 wypełniania roli społecznej absolwenta uczelni artystycznej
Kryteria oceniania
Efektem zajęć będzie stworzenie autorskiego, maksymalnie 30-minutowego spektaklu maksymalnie 3-osobowego, wraz z opisem i tytułem, który powstanie podczas pracy z aktorami na podstawie scenariusza, którego autorem będzie reżyser.
Ocena końcowa składa się z:
1. egzaminu – publicznego pokazu etiudy teatralnej (60%), ocenianego pod kątem: samodzielnej realizacji założenia reżyserskiego i odpowiedzi na zadany temat/problem, budowy dramaturgii, pracy z zespołem aktorskim i formułowania zadań aktorskich, organizacji przestrzeni scenicznej, wykorzystania środków wyrazu teatralnego, indywidualnej ekspresji i oryginalności artystycznej oraz spójności koncepcji;
2. oceny procesu pracy (40%), uwzględniającej zaangażowanie, systematyczność, kreatywność, samodzielność, rozwój warsztatu reżyserskiego, umiejętność współpracy oraz twórczą odpowiedź na uwagi i zadania prowadzącego. Ocenie podlega również umiejętność podejmowania świadomych decyzji artystycznych, ich uzasadniania oraz twórczego rozwiązywania problemów reżyserskich.