Postkolonializm w sztukach performatywnych WOT/M/PostKol
Walka o odzwierciedlenie różnorodności etniczno-kulturowej społeczeństw zachodnich określa od wielu lat działania poszczególnych twórców i twórczyń, licznych stowarzyszeń, organizacji i samych instytucji kultury takich krajów jak Francja czy Wielka Brytania. Odbywa się w polach polityki repertuarowej (wprowadzanych autorów/ek, treści dzieł) i obsadowej, zatrudnienia pracowników administracji, dostępności artystycznych szkół wyższych. Na zajęciach omówimy dzieła klasyków teorii postkolonialnej oraz twórczość autorów/ek, reżyserów/ek, choreografów/ek podejmujących temat kolonializmu, w tym prace artystów/ek afropejskich, takich jak Nadia Beugre, Ana Pi, Dieudonne Niangouna, Bintou Dembele, Rebecca Chaillon. Oprócz spektakli teatralnych i tanecznych, dramatów przyjrzymy się powieściom, m.in. Alaina Mabanckou, Raharimanany czy Mohameda Sarra.
Główne tematy:
1 Wprowadzenie do postkolonializmu: kolonialny podział świata; żródła ideologiczne kolonializmu; dekolonizacja i pojęcie postkolonializmu.
2 Negritude: Aime Cesaire (Powrót do rodzinnego kraju) i Leopolod Senghor
3 Frantz Fanon i lata 60. XX wieku
4 Spektakle: Luk Perceval, Black /Brett Bailey Exhibit B; Ana Pi, The Divine Cypher / Nadia Beugre Legacy / Rebecca Chaillon La Carte noire nomme desir / Bintou Dembele i Clement Cogitore Les Indes Galantes
5 Dramaty: Aime Cesaire / Wajdi Mouawad / Yacine Kateb / Dieudonne Niangouna
6 Powieści: Alain Mabanckou, Kielonek; Raharimanana, Za; Mohamed Sarr, Najskrytsza pamięć ludzi
7 Kontekst polski
Efekty kształcenia
Wiedza
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
EM 1 Znać podstawy teorii postkolonialnej i nazwiska jej najważniejszych twórców/czyń.
EM 2 Mieć wiedzę na temat historii kolonialnej i historycznych procesów dekolonizacyjnych
EM 3 Mieć wiedzę na temat wybranych artystów/ek sztuk performatywnych i pisarzy/ek podejmujących tematy postkolonialne, .
Umiejętności
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
EM 4 Określić znaczenie i miejsce postkolonializmu w procesie historycznym i w przemianach kultury.
EM 5 Umieć opisać zjawisko postkolonializmu w najnowszych sztukach performatywnych.
EM 6 Wymienić i scharakteryzować twórczość wybranych afropejskich artystów sztuk performatywnych i powieściopisarzy
Kompetencje personalne i społeczne
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
EM 7 Posiadać umiejętność syntetycznego ujęcia zagadnień dotyczących współczesnej kultury.
EM 8 Być otwarty/ą na poszerzanie zakresu swojej wiedzy językowo-kulturowej.
EM 9 Posiadać umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem efektów badań innych osób
Kryteria oceniania
Obecność i aktywność na zajęciach 50%
Praca zaliczeniowa (praca w grupach lub referat) 50%
Literatura
Literatura obowiązkow i uzupełniająca:
Balibar Etienne, Uprisings in the Banlieues, “Constellations” 2007 nr 1, s. 47-71.
Bhabha Homi K., Miejsca kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.
Cesaire Aime, Poezje, PIW, Warszawa 1978.
Domańska Ewa, Badania postkolonialne, w: Leela Gandhi, Teoria postkolonialna, tłum. Jacek Serwański, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008, s.157-166
Fanon Frantz, Wyklęty lud ziemi, PIW, Warszawa 1985.
Fanon Frantz, Czarna skóra, białe maski, Karakter, Kraków 2020.
Kola Adam., Socjalistyczny postkolonializm. Rekonsolidacja pamięci, Toruń 2018.
Mabanckou Alain, Kielonek, tłum. J. Giszczak, Kraków 2008.
Mbembe Achile, Polityka wrogości. Nekropolityka, Karakter, Kraków 2018.
Mazurczak Witold, Kolonializm. Dekolonizacja. Postkolonializm. Rozważania o istocie i periodyzacji, „Przegląd politologiczny” 2016 nr 3, s. 131–144.
Mrowińska Agata, „Oddać Césaire’owi, co cesarskie”. O pomijanych interpretacjach głosów postkolonialnych, „Konteksty kultury” 2019 nr 16, 376–388.
Mrowińska Agnieszka, Jaka twarz z tego rozbicia? O tożsamości wypracowywanej na nowo przez pokolenie afrooptymistów [w:] K. Bolęba-Bocheńska, M. Błaszkowska (red.), Twarz – maska – wizerunek, Wiele Kropek, Kraków 2018.
Raharimanana, Za (fragmenty), "Literatura na świecie" 2013 nr 8.
Said Edward W., Orientalizm, Zysk, Poznań 2001.
Sarr Mohamed, Najskrytsza pamięć ludzi, Cyranka, Warszawa 2022.