Warsztat praktyczny B WOT/M/WarPrB-L
Zajęcia koncentrują się na zagadnieniach związanych z reżyserią teatralną, rozpatrywaną w szerokiej gamie stylistyk i w oparciu o różnorodną literaturę. Ćwiczenia będą dostosowywane do potrzeb grupy i realizowane w formie konwersatorium, pracy zespołowej oraz zadań indywidualnych. Ich celem jest symulowanie sytuacji i problemów związanych z pracą reżyserską, przy założeniu ograniczonego dostępu do profesjonalnego zaplecza technicznego teatru, aktorów oraz czasu prób.
Znaczna część pracy będzie zatem odbywać się w przestrzeni wyobraźni – zarówno prowadzącego, jak i osób uczestniczących. Będziemy wyobrażać sobie różnorodne sytuacje związane z zadaniami reżyserskimi: od rozbudowanych i wymagających rozmachu, po najprostsze i najskromniejsze rozwiązania sceniczne. Nie będziemy uciekać od problemów i przeszkód, które można napotkać zajmując się reżyserią. Następnie będziemy analizować sytuacje, dyskutować nad nimi i poszukiwać możliwych rozwiązań.
Istotnym elementem zajęć będzie również rozwijanie umiejętności jasnej i precyzyjnej komunikacji. Będziemy pracować za pomocą wybranych form takich jak: dialog i monolog, pisanie, rysowanie, pracy na makietach, a także innych – indywidualnie dobieranych lub łączonych – form ekspresji.
Podstawą każdych zajęć będzie fragment innego tekstu. Prowadzący proponuje pulę dramatów i innych materiałów, pozostawiając jednocześnie przestrzeń na sugestie i wybór grupy. Teksty powinny przede wszystkim inspirować, ale ważnym elementem pracy będzie również przynajmniej jednokrotne zmierzenie się z materiałem trudnym, nieoczywistym lub budzącym niechęć i niezrozumienie. Tego rodzaju sytuacje są również częścią praktyki reżyserskiej.
Praca nad każdym materiałem rozpocznie się od jego analizy – grupowej lub indywidualnej – a następnie obejmie wybrane ćwiczenia rozwijające wyobraźnię. Kiedy zostanie wyobrażone i skonstruowane proponowane rozwiązanie, nastąpi etap jego komunikowania i wspólnego omawiania: stawiania pytań, formułowania wątpliwości oraz konfrontowania różnych perspektyw.
Dwoma podstawowymi obszarami, wokół których będą powstawać wyobrażone etiudy, fragmenty scen i założenia spektakli, są znak sceniczny i zadanie aktorskie.
Przez znak sceniczny rozumiemy wszelkie elementy spektaklu – działanie aktorskie, choreografię, światło, muzykę, tekst i inne środki teatralne – które mogą nieść znaczenie i stanowić komunikat skierowany do widza. Będziemy analizować sposoby konstruowania znaków scenicznych, ich czytelność, intencjonalność oraz zależność od kontekstu kulturowego.
Zadanie aktorskie rozumiemy jako różnorodne, kreatywne polecenia i impulsy, których celem jest pobudzenie osób aktorskich do twórczego działania, a jednocześnie określenie ram, w których mogą się poruszać. Zadanie aktorskie wyznacza kierunek i daje impuls do działania. Będziemy uczyć się, jak formułować i dobierać zadania aktorskie dla różnych estetyk i sposobów pracy teatralnej.
Prowadzący dostosowuje szczegółowy program, przebieg i formę zajęć na podstawie obserwacji umiejętności i liczebności grupy, oraz ich zainteresowań.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026/27-L: | W cyklu 2025/26-L: |
Efekty uczenia się
K_WOTM_W01 – Absolwent zna i rozumie w pogłębiony sposób fakty, zjawiska, teorie i metody dotyczące teatru i dramatu, a także zależności między nimi.
K_WOTM_W02 – Absolwent zna i rozumie zaawansowane zagadnienia i tendencje rozwojowe w obszarze sztuk teatralnych, potrafiąc umieścić zjawiska teatralne w szerokim kontekście artystycznym, społecznym i kulturowym.
K_WOTM_W06 – Absolwent zna i rozumie relacje między teoretycznymi i praktycznymi aspektami wiedzy o teatrze w kontekście dyscypliny sztuk filmowych i teatralnych.
K_WOTM_U01 – Absolwent potrafi komunikować się ze zróżnicowanymi kręgami odbiorców, prowadzić debatę oraz odpowiednio uzasadniać przyjmowane przez siebie stanowiska w dialogu.
K_WOTM_U03 – Absolwent potrafi pisemnie i ustnie formułować problemy natury teoretycznej i praktycznej, dokonywać krytycznej analizy, interpretacji oraz prezentacji własnych działań.
K_WOTM_U05 – Absolwent potrafi kierować pracą zespołu, współpracować w grupie i zajmować stanowiska wymagające koordynowania pracy innych osób.
K_WOTM_U07 – Absolwent potrafi rozumieć istotę konstrukcji tekstu scenariusza oraz samodzielnie oceniać tekst literacki i możliwości jego adaptacji do teatru.
K_WOTM_U08 – Absolwent potrafi korzystać z umiejętności warsztatowych w stopniu niezbędnym do realizacji własnych projektów oraz rozwijać te umiejętności.
K_WOTM_K01 – Absolwent jest gotów do odpowiedzialnego podejmowania zadań, inicjatywy, krytycznej oceny własnej pracy i pracy zespołu oraz do działania zgodnie z zasadami etyki zawodowej.
K_WOTM_K02 – Absolwent jest gotów do krytycznej oceny własnej wiedzy i wykorzystywania jej w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych.
Kompetencje społeczne
Po zakończeniu kursu studentka powinna:
K_K04 Wziąć udział w twórczej dyskusji dotyczącej teatru oraz istotnych zagadnień społecznych.
K_K01 Konstruować i przyjmować pozytywną informację zwrotną dotyczącą pracy twórczej.
Kryteria oceniania
Na zaliczenie wpływają:
1. Obecność na zajęciach (50%) – dopuszczone są regulaminowe 2 nieusprawiedliwione obecności.
2. Twórcze zaangażowanie w zadania zadawane w trakcie zajęć (30%)
3. Krótka prezentacja przed grupą, na koniec semestru, autorskiego pomysłu na spektakl (20%) – oceniana będzie oryginalność myśli, umiejętność formułowania spójnej wypowiedzi, obrona wymyślonych rozwiązań scenicznych i wykorzystanie narzędzi nabytych w trakcie całego kursu.
Literatura
Prowadzący zastrzega sobie prawo do zmiany literatury przedmiotu, w trakcie trwania zajęć, w porozumieniu z grupą.
Literatura podstawowa
Beckett, Samuel, Czekając na Godota, przeł. Antoni Libera, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1994.
Calderón de la Barca, Pedro, Życie jest snem, imitował Jarosław Marek Rymkiewicz, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971.
Czechow, Antoni, Wiśniowy sad, przeł. Jerzy Jarocki, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kane, Sarah, Zbombardowani, przeł. Paweł Wodziński, Paweł Łysak, Warszawa: Świat Literacki / Towarzystwo Teatralne, 1999.
Masłowska, Dorota, Między nami dobrze jest, Warszawa: Lampa i Iskra Boża, 2008.
Mrożek, Sławomir, Tango, Warszawa: Noir sur Blanc, 1996.
Słowacki, Juliusz, Balladyna, oprac. Alina Kowalczykowa, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo.
Sofokles, Antygona, przeł. Kazimierz Morawski, oprac. Stefan Srebrny, przejrzał i uzupełnił Jerzy Łanowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1999.
Szekspir, William, Hamlet, przeł. Stanisław Barańczak, Kraków: Znak, 2002.
Williams, Tennessee, Tramwaj zwany pożądaniem i inne dramaty, przeł. Jacek Poniedziałek, Kraków: Znak, 2012.
Literatura uzupełniająca
Artaud, Antonin, Teatr i jego sobowtór, przeł. i wstęp Jan Błoński, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1978.
Czechow, Michaił, O technice aktora, Kraków: Wydawnictwo Akasza, 1995.
Donnellan, Declan, Aktor i cel, przeł. Jadwiga Murczyńska, Iga Noszczyk, Kraków: Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie, 2009.
Grotowski, Jerzy, Ku teatrowi ubogiemu, oprac. Eugenio Barba, przedmowa Peter Brook, przeł. Grzegorz Ziółkowski, red. wydania polskiego Leszek Kolankiewicz, Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2007.
Lehmann, Hans-Thies, Teatr postdramatyczny, przeł. Dorota Sajewska, Małgorzata Sugiera, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2004.
Mamet, David, Prawda i fałsz. Herezje i zdrowy rozsądek w aktorstwie, przeł. Tomasz Szafrański, Myślenice: Wydawnictwo Filmowe, 2014.
Shevtsova, Maria, Stanisławski na nowo, przeł. Edyta i Tomasz Kubikowscy, redakcja naukowa i przedmowa Tomasz Kubikowski, Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2023.
Stanisławski, Konstantin, Praca aktora nad sobą. Dziennik ucznia. Cz. 1: Praca nad sobą i swoim twórczym przeżywaniem, przeł. i przypisami opatrzył Jerzy Czech, Kraków: Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego, 2010.
Stanisławski, Konstantin, Praca aktora nad sobą. Dziennik ucznia. Cz. 2: Praca nad sobą i swoją techniką wykonawczą, przeł. i przypisami opatrzył Jerzy Czech, Kraków: Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego, 2010.
Toporkow, Wasilij O., Stanisławski na próbie. Wspomnienia, przeł. Jerzy Czech, przedmowa do wydania polskiego Leszek Kolankiewicz, Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2007.