Warszta praktyczny A WOT/M/WarPrA
W ramach warsztatu będziemy pracować nad stworzeniem reżyserskiej koncepcji spektaklu opartego na autorskim pomyśle. W trakcie spotkać będziemy poszukiwać sposobów na uporządkowanie i ustrukturyzowanie literackich tropów, indywidualnych zainteresowań, osobistej perspektywy i kontekstu społeczno-politycznego, które stanowią background koncepcji reżyserskiej. Zadamy sobie również pytanie o sprawczość teatru - zastanowimy się, jak działać w ramach teatru, aby jego znaczenie i strategie miały rezonowały wśród szerszego grona odbiorczyń? Czy to w ogóle możliwe? Posługując się przykładami dramaturgicznych ścieżek, wypracowywanych przez ostatnie lata wśród osób tworzących teatr, przyjrzymy się możliwościom angażowania w teatr i angażowania teatru w najbardziej palące społeczne wyzwania.
Przyjrzymy się różnym modelom budowania dramaturgii – zarówno tym opartym na tekście i narracji, jak i tym, które wychodzą od obrazu, ciała, działania, sytuacji performatywnej czy relacji między wykonawcami a publicznością. Interesować nas będą strategie pracy charakterystyczne dla współczesnego teatru i performansu: fragmentaryczność, kolaż, montaż, dokument, autobiograficzność, improwizacja, praca z materiałem pozateatralnym czy świadome rozszczelnianie granicy pomiędzy próbą a gotowym przedstawieniem. Będziemy traktować dramaturgię nie tylko jako konstrukcję opowieści, lecz także jako sposób organizowania uwagi widza, czasu, napięcia i relacji społecznych obecnych w przestrzeni teatru.
Istotnym punktem odniesienia będzie pytanie o sprawczość teatru: co właściwie może wydarzyć się dzięki przedstawieniu i w jaki sposób spektakl może wyjść poza samo reprezentowanie rzeczywistości? Zastanowimy się, czy teatr może tworzyć sytuacje realnego spotkania, uruchamiać rozmowę, zmieniać sposób patrzenia na określone problemy albo testować alternatywne modele wspólnotowości. Przyjrzymy się przy tym zarówno możliwościom, jak i ograniczeniom sztuki zaangażowanej – napięciu pomiędzy deklarowaną politycznością a estetyzacją, pomiędzy potrzebą oddziaływania a autonomią dzieła, a także pomiędzy chęcią dotarcia do nowych grup odbiorców a faktem, że teatr funkcjonuje w określonych instytucjonalnych i społecznych ramach.
Ważnym elementem pracy będzie również refleksja nad publicznością. Nie będziemy traktować jej jako abstrakcyjnego „odbiorcy”, lecz jako zbiorowość osób o różnych doświadczeniach, kompetencjach kulturowych i pozycjach społecznych. Spróbujemy więc projektować sytuację teatralną tak, aby pytanie o to, kto może wejść w relację ze spektaklem, było częścią samej koncepcji artystycznej. Posługując się przykładami dramaturgicznych i performatywnych ścieżek wypracowywanych w ostatnich latach przez osoby tworzące teatr i sztuki performatywne, przyjrzymy się możliwościom angażowania publiczności oraz angażowania teatru w najbardziej palące wyzwania społeczne. Warsztat będzie więc nie tylko pracą nad projektem konkretnego spektaklu, lecz także próbą odpowiedzi na pytanie, jaką sytuację społeczną chcemy za pomocą teatru wytworzyć i dlaczego właśnie teatr może być do tego potrzebny.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza
Student po zakończeniu kursu:
- zna i rozumie w sposób uporządkowany i podbudowany teoretycznie kluczowe oraz wybrane zagadnienia dotyczące przemian tradycji teatru, dramatu i performansu, organizacji teatru i kultury, praktyki redaktorskiej, pedagogicznej, kuratorskiej i dramaturgicznej K_WOTM_W03
- zna i rozumie powiązania między praktycznymi a teoretycznymi aspektami wiedzy o teatrze, w kontekście teatru, filmu i performance'u K_WOTM_W06
Umiejętności
Student po zakończeniu kursu:
- potrafi innowacyjnie wykorzystywać posiadaną wiedzę z zakresu wiedzy o teatrze w prowadzeniu badań naukowych oraz w pracy w instytucjach kultury i sektorze kreatywnym K_WOTM_U02
- potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę o teatrze, osadzoną w horyzoncie szeroko rozumianej humanistyki i działalności artystycznej, do własnego rozwoju zawodowego oraz kształcenia innych K_WOTM_U06
Kompetencje personalne i społeczne
Student po zakończeniu kursu:
- jest gotów do krytycznej oceny własnej wiedzy, posługiwania się nią w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz uznania autorytetu ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu K_WOTM_K02
- jest gotów do samodzielnego integrowania zdobytej wiedzy oraz podejmowania nowych działań – także w sytuacji ich złożoności oraz przy ograniczonym dostępie do niezbędnych informacji K_WOTM_K05
Kryteria oceniania
Aktywność na zajęciach, obecność, przygotowanie mikroprezentacji na koniec warsztatu.
Literatura
Tim Etchells, Certain Fragments: Contemporary Performance and Forced Entertainment, Routledge, 1999.
Judith Helmer, Florian Malzacher (red.), Not Even a Game Anymore: The Theatre of Forced Entertainment, Alexander Verlag, 2004.
Florentina Holzinger, Nora-Swantje Almes (red.), HOLZINGER, Bierke Verlag, 2026.
Florian Malzacher, Prawda jest konkretna. Artystyczne strategie w polityce. Podręcznik, Fundacja Bęc Zmiana, 2018.
Hans-Thies Lehmann, Teatr postdramatyczny, Księgarnia Akademicka, 2004, tłum. Dorota Sajewska, Małgorzata Sugiera.