Teatr polski w XX wieku 2 WOT/M/TPXXw-L
Celem przedmiotu jest prezentacja, omówienie i wspólne zrozumienie wybranych zagadnień z historii teatru polskiego w XX wieku – od jej problematycznego do jednoznacznego wskazania początku po rok 1989 i koniec PRL. Założeniem jest zrozumienie znaczenia i miejsca teatru w danym czasie historycznym oraz znalezienie wspólnych odpowiedzi na pytania związane z periodyzacją (wskazywanie zapowiedzi poszczególnych zjawisk, ich wewnętrznej dynamiki oraz stopniowego wygaszania). Ważniejsza od łatwo dostępnych dat czy informacji biograficznych jest umiejętność ich uporządkowania i umieszczenia w określonym układzie odniesienia. Stąd przedstawienie teatralne rozumiane jest tutaj nie tylko jako „ustanowienie dyskursu, który wytwarzać może ciągle na nowo dynamiczne narracje” (J. Krakowska), ale także jako tekst kultury, o którym już stworzono różne pewne narracje historyczne – zależności między nimi będą stanowiły przestrzeń wspólnego namysłu; jeżeli historia jest „nauką o człowieku w czasie” (M. Bloch), to tu centrum zainteresowania stanowi poznanie aktualnego stanu badań nad „teatrem w czasie”. By zbliżyć się do atmosfery danego czasu przedmiotem wspólnej lektury są nie tylko opracowania czy komentarze, ale też teksty źródłowe.
Szczególny nacisk zostaje położony na zagadnienie aktorstwa, które (choć przez swój charakter ulotne) także może być przedmiotem pogłębionej refleksji. Stąd podejmowane są próby wspólnego znalezienia języka opisu dla ról czy ich fragmentów utrwalonych za pomocą technik audiowizualnych oraz odnajdywanie kontynuacji pewnych zjawisk we współczesnym życiu teatralnym i wskazywanie ich źródeł.
Zajęcia mają formę wykładu z elementami ćwiczeń i konwersatorium.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
kategoria „Wiedza”:
osoba zna i rozumie kontekst historyczny i kulturowy dwudziestowiecznego teatru polskiego oraz jego związki z teatrem współczesnym / K_WOTM_W05
kategoria „Umiejętności”:
osoba potrafi wykorzystywać posiadaną wiedzę z zakresu historii teatru polskiego w XX wieku w prowadzeniu własnych badań oraz w pracy w instytucjach kultur / K_WOTM_U02
kategoria „Kompetencje społeczne”:
osoba potrafi posługiwać się zdobytą wiedzą z zakresu historii teatru polskiego w XX wieku oraz samodzielnie ją uzupełniać w przypadku prowadzenia własnych badań / K_WOTM_K02
Kryteria oceniania
Zgodnie z § 28 pkt. 4 Regulaminu studiów osoba studiująca ma prawo do dwóch nieusprawiedliwionych nieobecności na zajęciach w ciągu semestru.
Każda osoba ma obowiązek przygotowania w ciągu roku akademickiego jednej wypowiedzi ustnej na zadany temat.
Na ocenę końcową składają się: bieżąca aktywność w czasie zajęć, przygotowane indywidualnie obowiązkowe wystąpienie ustne oraz praca pisemna, którą przygotowuje się na uczelni w czasie ustalonym wspólnie przez grupę i prowadzącego.
Literatura
Wskazane przez prowadzącego fragmenty z następujących pozycji:
„Aktor teoretyczny”, pod red. Joanny Krakowskiej-Narożniak, Warszawa 2002
„Dostojewski – teatr sumienia”, oprac. Maciej Karpiński, Warszawa 1989
„Jerzy Jarocki. Głosy, wspomnienia, wywiady”, red. Beata Guczalska, Kraków 2020
„Świadomość teatru. Polska myśl teatralna drugiej połowy XX wieku”, red. Wojciech Dudzik, Warszawa 2007
Erwin Axer, „Listy ze sceny”, Warszawa 1955
⸻, „Listy ze sceny. Seria druga”, Warszawa 1957
⸻, „Ćwiczenia pamięci”, Warszawa 1984
⸻, „Ćwiczenia pamięci. Seria druga”, Warszawa 1991
⸻, „Ćwiczenia pamięci. Seria trzecia”, Warszawa 1998
⸻, „Czwarte ćwiczenia pamięci”, Kraków 2003
⸻, „Notatki z pracy”, Warszawa 2017
Kazimierz Dejmek, „Czy mogę robić te buty?”, „Zapis” 1979 nr 12
Marta Fik, „35 sezonów. Teatry dramatyczne w Polsce w latach 1944–1979”, Warszawa 1981
Jerzy Grotowski, „Teksty zebrane”, Warszawa–Wrocław 2012
Adam Grzymała-Siedlecki, „Świat aktorski moich czasów”, Warszawa 1973
Beata Guczalska, „Aktorstwo polskie. Generacje”, Kraków 2014
Andrzej Hausbrandt, Gustaw Holoubek, „Teatr jest światem”, Kraków 1986
Tomasz Kubikowski, „Siedem bytów teatralnych. O fenomenologii sztuki scenicznej”, Warszawa 1994
Krystian Lupa, „Utopia i jej mieszkańcy”, Kraków 1994
Tadeusz Łomnicki, „Spotkania teatralne”, Warszawa 1984
Jerzy Radziwiłowicz, Łukasz Maciejewski, „Wszystko jest lekko dziwne”, Warszawa 2012
Leon Schiller, „Pisma”, t. I–VI, Warszawa 1978–2004
Konrad Swinarski, „Wierność wobec zmienności”, Warszawa 1988
Andrzej Wajda, „Notesy 1942–2006”, t. I – IV, Kraków 2024
Stanisław Wyspiański, „Hamlet”, oprac. Maria Prussak, Wrocław 2007
oraz wybrane artykuły z prasy branżowej („Dialog”, „Teatr”, „Notatnik Teatralny”, „Pamiętnik Teatralny”, „Scena Polska” etc.).