Czarność i postkolonializm w sztukach performatywnych WOT/M/Czarn-L
Walka o odzwierciedlenie różnorodności etniczno-kulturowej społeczeństw zachodnich określa od wielu lat działania poszczególnych twórców i twórczyń, licznych stowarzyszeń, organizacji i samych instytucji kultury takich krajów jak Francja czy Wielka Brytania. Odbywa się w polach polityki repertuarowej (wprowadzanych autorów/ek, treści dzieł) i obsadowej, zatrudnienia pracowników administracji, dostępności artystycznych szkół wyższych. Na zajęciach omówimy dzieła klasyków teorii postkolonialnej oraz twórczość autorów/ek, reżyserów/ek, choreografów/ek podejmujących temat kolonializmu, rasy i afropejskiej tożsamości. Oprócz spektakli teatralnych i tanecznych, dramatów przyjrzymy się też powieściom. Zajęcia będą dopasowane do wiedzy studentów.ek w zakresie afropejskiego teatru, literatury i myśli postkolonialnej.
Główne tematy:
1 Wprowadzenie do postkolonializmu: kolonialny podział świata; żródła ideologiczne kolonializmu; dekolonizacja i pojęcie postkolonializmu.
2 Negritude: Aime Cesaire (Powrót do rodzinnego kraju) i Leopolod Senghor
3 Frantz Fanon i lata 60. XX wieku, Said Edward W, przykłady współczesnych przedstawicieli.ek teorii postkolonialnej
4 Spektakle: Luk Perceval, Black /Brett Bailey, Exhibit B; Ana Pi, The Divine Cypher / Nadia Beugre, Legacy / Rebecca Chaillon, La Carte noire nomme desir / Bintou Dembele i Clement Cogitore, Les Indes Galantes / Nach, Nulle part est un endroit
5 Dramaty: Aimé Cesaire / Wajdi Mouawad / Yacine Kateb / Wole Soyinka
6 Powieści: Alain Mabanckou, Kielonek / Raharimanana, Za / Mohamed Sarr, Najskrytsza pamięć ludzi / Anthony Joseph, Afrykańskie korzenie Ufo /Iljas Churi, Dzieci getta. Mam na imię Adam
7 Kontekst polski
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
1 Mieć wiedzę na temat wybranych artystów/ek sztuk performatywnych i pisarzy/ek podejmujących tematy postkolonialne K_WOTM_W01
2 Znać podstawy teorii postkolonialnej. K_WOTM_W02
3 Znać i rozumieć powiązanie zjawisk we współczesnych sztukach performatywnych z historią kolonialną i procesami dekolonizacyjnymi K_WOTM_W05
Umiejętności
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
1 Określić znaczenie i miejsce postkolonializmu w procesie historycznym i w przemianach kultury. K_WOTM_U03
2 Umieć scharakteryzować zjawisko postkolonializmu w najnowszych sztukach performatywnych. K_WOTM_U01
3 Potrafi wykorzystywać przykłady ze współczesnych sztuk performatywnych do analizy współczesnych tendencji w polityce teatralnej krajów takich jak Francja, Niemcy, Wielka Brytania / K_WOTM_U02
Kompetencje personalne i społeczne
Student/ka po zakończeniu kursu powinien:
1 Potrafić oceniać lub skrytykować stanowisko prezentowane przez innych uczestników dyskusji / K_WOTM_K05EM 7
2 Posiadać umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem efektów badań innych osób K_WOTM_K02
Kryteria oceniania
Aktywność na zajęciach, udział w dyskusji, lektura zadanych tekstów 50%
Rozmowa na temat wybranej lektury 50%
Literatura
Literatura obowiązkowa i uzupełniająca:
Bhabha Homi K., Miejsca kultury, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010.
Cesaire Aime, Poezje, PIW, Warszawa 1978.
Churi, Iljas, Dzieci getta. Mam na imię Adam, Karakter, Kraków 2021
Domańska Ewa, Badania postkolonialne, w: Leela Gandhi, Teoria postkolonialna, tłum. Jacek Serwański, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008, s.157-166
Fanon Frantz, Wyklęty lud ziemi, PIW, Warszawa 1985.
Fanon Frantz, Czarna skóra, białe maski, Karakter, Kraków 2020.
Kola Adam., Socjalistyczny postkolonializm. Rekonsolidacja pamięci, Toruń 2018.
„Literatura na Świecie” nr 9/1987 (nr poświęcony Wolemu Soyince)
Mabanckou Alain, Kielonek, tłum. J. Giszczak, Kraków 2008.
Mbembe Achile, Polityka wrogości. Nekropolityka, Karakter, Kraków 2018.
Mazurczak Witold, Kolonializm. Dekolonizacja. Postkolonializm. Rozważania o istocie i periodyzacji, „Przegląd politologiczny” 2016 nr 3, s. 131–144.
Mrowińska Agata, „Oddać Césaire’owi, co cesarskie”. O pomijanych interpretacjach głosów postkolonialnych, „Konteksty kultury” 2019 nr 16, 376–388.
Mrowińska Agnieszka, Jaka twarz z tego rozbicia? O tożsamości wypracowywanej na nowo przez pokolenie afrooptymistów [w:] K. Bolęba-Bocheńska, M. Błaszkowska (red.), Twarz – maska – wizerunek, Wiele Kropek, Kraków 2018.
Raharimanana, Za (fragmenty), "Literatura na świecie" 2013 nr 8.
Said Edward W., Orientalizm, Zysk, Poznań 2001.
Sarr Mohamed, Najskrytsza pamięć ludzi, Cyranka, Warszawa 2022.
Semenowicz Dorota, Od uniwersalizmu do różnorodności, "Didaskalia" 2023 Semenowicz Dorota , Moje ciało, moje zasady. „Carte noire nommée désir” Rébekki Chaillon w kontekście historii i kultury kolonialnej Francji