Teatr po 1945 r. / Świat 1 WOT/L/T45Sw-Z
Na zajęciach zaprezentowane i omówione zostaną wybrane nurty z bogatego i niezwykle różnorodnego dorobku teatru drugiej połowy XX wieku i początku wieku XXI – od teatru kontrkulturowego i interkulturowego lat 60., aż po teatr postdramatyczny i postkolonialny. Przyjrzymy się relacjom między teatrem i społeczeńswtem, analizując teatr jako praktykę zanurzoną w kontekst kulturowy, społeczny, polityczny i ekonomiczny swoich czasów. Wiele uwagi poświęcone będzie związkom teatru z innymi mediami i dziedzinami sztuki: muzyką, tańcem, sztuką performansu, sztukami wizualnymi, oraz analizie wzajemnych relacji między mediami w obrębie danego przedstawienia. W każdym bloku tematycznym zostaną omówione strategie artystyczne twórców/czyń - proces powstawania przedstawień, w tym przemiany techniki aktorskiej, relacje z widzem/ką.
Kluczowym celem zajęć jest wyposażenie studentów w kompetencje komparatystyczne, stąd każdy blok tematyczny zawiera część historyczno-teatralną oraz odniesienia do późniejszych i współczesnych zjawisk. Studenci będą zachęcani do szukania własnych skojarzeń, z użyciem wiedzy i własnych doświadczeń widza/ki współczesnego teatru.
Główne zagadnienia w 1 semestrze:
1. Idea teatru dla ludu: lata powojenne, Giorgio Strehler i Jean Vilar
2. Happening, źródła i wpływ happeningu na teatr lat 60. XX wieku Living theatre
3. Amerykański teatr kontrkulturowy: Living theatre c.d
4. Europejska wersja happeningu, teatr kontrkulturowy: Herman Nitsch i akcjoniści wiedeńscy, Jean-Jacques Lebel, teatr a rytuał
5. Sztuka performans lat 70., body art, przykłady: Valie Export, Gina Pane, Marina Abramović,
6. Współczesne nawiązania: Florentina Holzinger, Doris Uchlich, Angelica Liddel
7. Wpływ sztuki performans na teatr: nowa fala flamandzka (Jan Fabre, Jan Lauwers i Needcompany), Romeo Castellucci,
8. Teatr Petera Brooka
9. Teatr interkulturowy Odin Teatret i Ariane Mnouchkine
10. Międzykulturowość lat 60.- 80. a perspektywa postkolonialna: Nora Chapaumire, Rebecca Chaillon, Bintou Dembele
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza
student po zakończeniu kursu powinien:
1 Scharakteryzować twórczość omawianych reżyserów/ek i zespołów teatralnych oraz zdefiniować ich rolę w kształtowaniu nowych sposobów myślenia o spektaklu K_WOTL_W10
2 Znać i rozumieć powiązanie historii włoskiego teatru z przeobrażeniami społeczno-politycznymi Włoch XX i XXI wieku K_WOTL_W07
3 znać i rozumieć ścisłe powiązanie teatru ze zjawiskami w sztukach wizualnych K_WOTL_W06
Umiejętności
student po zakończeniu kursu powinien:
1 Wyszukiwać i krytycznie oceniać informacje i materiały źródłowe dotyczące historii teatru drugiej połowy XX wieku i początku wieku XXI K_WOTL_U03
2 Formułować pytania badawcze w odniesieniu do zjawisk historycznych K_WOTL_U01
3 Samodzielnie szukać związków między współczesnymi zjawiskami teatralnymi a omawianymi na zajęciach historycznymi praktykami scenicznymi WOTL_U01
Kompetencje personalne i społeczne
student po zakończeniu kursu powinien:
1 W odpowiedzialny sposób oceniać wypowiedzi i publikacje na temat omówionych dzieł i zjawisk K_K03
2 W kompetentny sposób uczestniczyć w dyskusjach na temat nowych sposobów porządkowania wiedzy o teatrze drugiej połowy XX wieku i początku XXI wiekuK_WOTL_K05
3 Konstruować argumenty w interakcji z grupą. K_WOTL_K02
Kryteria oceniania
Dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach (w semestrze).
Na ocenę końcową składają się:
- referat i aktywność na zajęciach 10%
- egzamin 1 semestr 45%
- egzamin 2 semestr 45%
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
1 sem
. O. Aslan, Aktor XX wieku. Ewolucja techniki. Zagadnienia etyki, przeł. M.O. Bieńka, PIW, Warszawa 1978 (fragmenty dot. metody Eugenia Barby, Living Theatre, Petera Brooka);
2. Arcydzieła inscenizacji. Od Reinhardta do Wilsona, pod red. K. Pleśniarowicza i M. Sugiery, Kraków 1997 (wybrane rozdziały dot. Brooka i Wilsona);
3. E. Bal, O „teatrze dla ludzi”. Rzut oka wstecz…, Polish Theatre Journal, 2015 nr 1.
4. C. Bishop, Sztuczne piekła, Bęc zmiana, Warszawa 2015 (wybrany rozdział)
5. K. Braun, Teatr Wspólnoty, Kraków 1972;
6. "Dialog" 2016 nr 9 (część Szukanie patronów)
7. E. Fischer-Lichte, Estetyka performatywności, przeł. M. Sugiera, M.Borowski, Kraków 2008 (wybrane rozdziały);
8. M. Gibbson, Afryka Brooka, "Konteksty" 1991 nr 3-4. ( w tym numerze również: Kazimierz Braun, Święta księga Mahabharata)
9. M. Hasiuk, Teatr słońca. Od rewolucji na kozłach do odysei uchodźców, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016 (wybrane rozdziały).
10. Historia teatru, pod red. J. R. Browna, przeł. H. Baltyn-Karpińska, Warszawa 1999 (rozdziały dot. teatru XX wiecznego);
11. H-T. Lehmann, Teatr postdramatyczny, przeł. D. Sajewska i M. Sugiera, Księgarnia Akademicka, Kraków 2009 (wybrane rozdziały);
12. D. Semenowicz, Od uniwersalizmu do różnorodności, "Didaskalia" 2023 nr 177.
13. G. Strehler, O teatr dla ludzi, wybór, wstęp i noty Andrzej Zieliński, przeł. Radosław Kłos, Michał Olesiuk, Andrzej Zieliński, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1982.
14. G. Ziółkowski, Teatr bezpośredni Petera Brooka, Słowo/Obraz Terytorium, Gdańsk 2000;
15. Bloki poświęcone współczesnym reżyserom drukowane w „Didaskaliach” (m.in. Florentina Holzinger)