Praktyki społeczno-artystyczne w sztukach performatywnych WOT/L/PSAwSzPerf
Tematy zajęć
1. Mapowanie pola praktyk społeczno-artystycznych
Wprowadzenie do podstawowych pojęć i obszarów: sztuka partycypacyjna i angażująca, animacja kultury, artywizm, pedagogika teatru, community arts oraz antropologia sztuki zorientowanej na działanie.
2. Sztuka jako przestrzeń współuczestnictwa
Różne modele zapraszania osób i społeczności do współtworzenia działań performatywnych.
3. Praktyki społeczno-artystyczne z udziałem osób z niepełnosprawnościami
Analiza wybranych działań włączających osoby z różnymi niepełnosprawnościami. Dostępność, sprawczość i reprezentacja.
4. Praktyki z grupami etnicznymi i mniejszościowymi
Projekty tworzone we współpracy z różnymi grupami i społecznościami. Kwestie reprezentacji, języka i odpowiedzialności.
5. Praca z osobami z doświadczeniem migracji i uchodźstwa
Sztuki performatywne jako przestrzeń spotkania, opowieści i współtworzenia.
6. Formaty praktyk społeczno-artystycznych
Spektakl, performans, warsztat teatralny, działanie w przestrzeni publicznej, spacer, instalacja, projekt dokumentalny i działania długofalowe.
7. Studia przypadków praktyk społeczno-artystycznych
Analiza wybranych polskich i międzynarodowych projektów z zakresu teatru, performansu i działań partycypacyjnych.
8. Etyka współpracy i relacje władzy
Kto inicjuje projekt, kto podejmuje decyzje, kto jest autorem_autorką, kto ponosi odpowiedzialność? Zgoda, wynagrodzenie, widzialność i możliwość wycofania się z procesu.
9. Demokracja, hierarchia i odpowiedzialność w projekcie partycypacyjnym
Podział ról i odpowiedzialności, sposoby podejmowania decyzji oraz granice demokratycznego modelu pracy.
10. Rozpoczynanie, prowadzenie i kończenie procesu
Jak budować relację ze społecznością, ustalać zasady współpracy i je rewidować? Odpowiedzialność za zakończenie projektu i konsekwencje wycofania się z relacji.
11. Zespołowa prezentacja wybranego działania społeczno-artystycznego
Przygotowanie w zespołach liczących co najmniej dwie osoby prezentacji wybranego projektu lub praktyki społeczno-artystycznej, z uwzględnieniem jej celów, metod pracy, uczestniczących społeczności, formatu oraz najważniejszych kwestii etycznych i społecznych.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po zakończeniu zajęć Osoba Studiująca posiada następującą wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne:
WIEDZA
W01
zna i rozumie podstawowe pojęcia oraz obszary praktyk społeczno-artystycznych w sztukach performatywnych, w tym sztukę partycypacyjną i angażującą, animację kultury, artywizm, pedagogikę teatru i community arts.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_W11, K_WOTL_W07
W02
zna i rozumie podstawowe społeczne, polityczne i etyczne uwarunkowania działań artystycznych realizowanych we współpracy z różnymi osobami i społecznościami, w tym z osobami z niepełnosprawnościami, osobami z doświadczeniem migracji oraz grupami mniejszościowymi.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_W05, K_WOTL_W07
UMIEJETNOŚCI
U01
potrafi rozpoznawać i analizować różne modele oraz formaty praktyk społeczno-artystycznych w sztukach performatywnych.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_U03, K_WOTL_U04
U02
potrafi analizować wybrane projekty społeczno-artystyczne z uwzględnieniem zastosowanych metod pracy, relacji z uczestnikami, sposobu reprezentacji oraz kwestii dostępności i odpowiedzialności.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_U03, K_WOTL_U04
U03
potrafi pracować w zespole oraz przygotować i przedstawić zespołową prezentację dotyczącą wybranego działania społeczno-artystycznego, korzystając z odpowiednio dobranych źródeł i przykładów.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_U02, K_WOTL_U06
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
K01
jest gotowa_y do krytycznej refleksji nad własną pozycją, odpowiedzialnością i relacjami władzy w działaniach artystycznych podejmowanych z udziałem innych osób i społeczności.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_K01, K_WOTL_K02, K_WOTL_K04
K02
jest gotowa_y do odpowiedzialnego i etycznego uczestnictwa w praktykach społeczno-artystycznych, z uwzględnieniem sprawczości uczestników, zasad współpracy, dostępności oraz dobra publicznego.
Odniesienie do efektów kierunkowych: K_WOTL_K03, K_WOTL_K04
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest regularna obecność na zajęciach oraz realizacja wskazanych zadań.
Obecność na zajęciach jest istotnym elementem procesu dydaktycznego. Dopuszczalna jest jedna nieobecność nieusprawiedliwiona.
W ocenie uwzględnione zostanie także zaangażowanie w dyskusje na zajęciach. Aktywne uczestnictwo może wpłynąć pozytywnie na ocenę końcową, natomiast brak aktywnego udziału w dyskusjach nie będzie traktowany jako czynnik obniżający ocenę.
Elementem zaliczenia jest również zespołowa prezentacja wybranego projektu z zakresu sztuk społeczno-artystycznych. Prezentacja powinna obejmować podstawowe informacje dotyczące projektu, jego założeń, metod pracy, uczestniczących społeczności, formatu działania oraz najważniejszych kwestii społecznych i etycznych związanych z jego realizacją.
Ocena końcowa uwzględnia:
– obecność i systematyczne uczestnictwo w zajęciach,
– przygotowanie i przedstawienie zespołowej prezentacji projektu społeczno-artystycznego,
– stopień zrozumienia omawianych zagadnień oraz umiejętność analizy wybranych praktyk społeczno-artystycznych.
Praktyki zawodowe
Nie obowiązują.
Literatura
Literatura obowiązkowa
Anna Ptak, „Community arts: wprowadzenie do idei”, w: Lokalnie. Animacja kultury / Community arts, red. Iwona Kurz, Warszawa: Instytut Kultury Polskiej UW, 2008, s. 24–51.
"Community arts: wprowadzenie do praktyki”, w: Lokalnie. Animacja kultury / Community arts, red. Iwona Kurz, Warszawa: Instytut Kultury Polskiej UW, 2008, s. 52–73.
Dorota Ogrodzka, „Nadzieja, niezgoda, solidarność. Sztuka społecznie zaangażowana na czasy kryzysów”, „Czas Kultury” 2024, nr 1 (220), numer tematyczny Artywizmy.
Agata Siwiak, „By móc podać komuś maskę tlenową, sam/a musisz już z niej korzystać. O konieczności wsparcia osób twórczych, artywistek i artywistów, zajmujących się procesami angażującymi o charakterze performatywnym”, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2022, nr 171.
Claire Bishop, „The Social Turn: Collaboration and Its Discontents”, „Artforum” 2006, vol. 44, nr 6.
Anna Rochowska, Pedagogika teatru – próba definicji. Zwrot edukacyjny w teatrze, „Kultura Współczesna” 2019, nr 2 (105), s. 132–143.
Agata Kędzia, „Trudna sztuka dorastania”, „Teatr” 2022, nr 9. Tekst poświęcony teatrowi tworzonymu z myślą o nastolatkach oraz temu, jak sztuka dla młodej widowni może mówić o doświadczeniu dorastania i relacjach między światem młodych osób a kulturą dorosłych.
Literatura uzupełniająca
Tomasz Rakowski, „Etnografia/animacja/sztuka. Obrona metodologiczna”, „Stan Rzeczy” 2013, nr 1 (4).
Wichowska, Joanna, Szpetne ciało Polski, w: 20-lecie. Teatr polski po 1989 roku, red. D. Jarząbek, M. Kościelniak, G. Niziołek, Korporacja Ha!art, Warszawa 2010.
Bishop, Claire, Sztuczne piekła. Sztuka partycypacyjna i polityka widowni, tłum. J. Staniszewski, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2015.