Indyjskie widowiska kulturowe. Teatr i kino w Indiach WOT/L/Ind-Z
Zajęcia oparte są na fundamentalnym założeniu antropologii widowisk, zgodnie z którym widowisko jest świadectwem kultury – ukazując kulturę w działaniu, dostarcza wiedzy na temat struktury społecznej, relacji międzyludzkich, sytuacji religijnej, obyczajowości i polityki. Zajęcia zmierzają do możliwie szerokiego ukazania różnorodnej tradycji teatralnej, z uwzględnieniem teatru klasycznego, obrzędowego, masowych widowisk religijnych opartych na eposach (Ramajanie i Mahabharacie), a także teatru lalek. Ważny obszar eksploracji stanowią również filmy i seriale telewizyjne, silnie oddziałujące na społeczeństwo i nierozerwalnie związane ze sztuką teatralną Indii. Zajęcia obejmują zapoznanie się z podstawowymi tekstami doktryn teatralnych Indii i wybranymi dramatami. Poruszane tematy będą punktem wyjścia do dyskusji i refleksji, co pozwoli wprowadzić do zajęć elementy krytyki teatralnej i filmowej.
Zakres poszczególnych tematów:
I. Wprowadzenie do kultury indyjskiej
II. Teatr indyjski:
1. Natjaśastra czyli Traktat o teatrze
2. Teatr klasyczny
3. Dramat sanskrycki
4. Widowisko ramlila i festiwale religijne
5. Teatr lalkowy kathputli
6. Współczesny teatr repertuarowy
III. Kino indyjskie
1. Wprowadzenie do kinematografii indyjskiej
2. Piosenka filmowa
3. Bogowie w kinie indyjskim
4. Cenzura w kinie indyjskim
5. Analiza wspólnie obejrzanego filmu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
WIEDZA:
osoba studiująca po zakończeniu kursu:
- zna i rozumie różne formy kultury teatralnej Indii i potrafi osadzić je w społeczno-kulturowym kontekście K_WOTL_W02
- zna i rozumie najważniejsze środki wyrazu i nurty sztuki filmowej Indii potrafi osadzić je w społeczno-kulturowym kontekście K_WOTL_W02
- zna i charakteryzuje na ogólnym poziomie sytuację społeczną i kulturową Indii i potrafi odnieść ją do sfery teatru i kina K_WOTL_W07
UMIEJĘTNOŚĆI:
osoba studiująca po zakończeniu kursu:
- potrafi zająć stanowisko w dyskursie dotyczącym widowisk indyjskich i ich znaczenia kulturowego K_WOTL_U02
- potrafi interpretować widowiska indyjskie pod kątem kulturowym i estetycznym z użyciem odpowiedniej terminologii K_WOTL_U02
KOMPETENCJE PERSONALNE I SPOŁECZNE:
osoba studiująca po zakończeniu kursu
- potrafi poruszać się w przestrzeni zawodowych relacji polsko-indyjskich K_WOTL_K05
Kryteria oceniania
Zaliczenie ustne na ocenę w formie rozmowy dot. tematów poruszanych na zajęciach, udział w dyskusji podczas zajęć i dyskusji nad filmem, obecność na zajęciach.
Literatura
TEATR
• Bhasa, Średni, (w:) Mejor Marek (red.), Światło słowem zwane. Wypisy z literatury staroindyjskiej, Warszawa 2007 Dialog, s. 717-734
• Byrski Maria Krzysztof, O sakralności klasycznego teatru indyjskiego, (w:) Dramat i teatr sakralny, Irena Sławińska, Wojciech Kaczmarek, Waldemar Sulisz, Maria Barbara Stykowa (red.), Lublin 1988 Wydawnictwo KUL, s. 25-31
• Dulok Daria, Pociągając za sznurki, "ACADEMIA", 4/76/2023, s. 52-55
• Grabowska Barbara, Śliwczyńska Bożena, Walter Elżbieta, Z dziejów teatru i dramatu bengalskiego, Warszawa 1999 Dialog
• Karnad Girish, Album ślubny, Warszawa 2012 Agencja Dramatu i Teatru ADiT
• Nāṭyaśāstra ascribed to Bharata-muni, Manomohan Ghosh (red.), „Bibliotheca Indica. A Collection of Oriental Works”, nr 272, Calcutta 1951 Asiatic Society of Bengal
• Renik Krzysztof, Kathakali: sztuka indyjskiego teatru, Warszawa 1994, Dialog
• Renik Krzysztof, Śladem Bharaty, Warszawa 2011 Dialog
• Schechner Richard, Rasaesthetics, "The Drama Review" tom. 45, nr 7, jesień 2001, s. 27-50
• Śaktibhadra, Cudowny diadem, (w:) Mejor Marek (red.), Światło słowem zwane. Wypisy z literatury staroindyjskiej, Warszawa 2007 Dialog, s. 848-857
• Śliwczyńska Bożena, Tradycja teatru świątynnego kudijattam, Warszawa 2009 Dialog
KINO
• „Bollywood - prawdy i mity - Studia Filmoznawcze” nr 32, 2011
• Dulok Daria, Bollywood in the Arms of the West. A Short Study of the Effects of Western Culture on Indian Commercial Cinema with a Particular Emphasis on Songs, „Hemispheres” t. 27, 2012, s. 43-61
• Dulok Daria, Wizerunki boga Ramy w indyjskiej kinematografii komercyjnej, „Studia Religiologica” t. 49, z. 2, 2017, s. 193-202
• Lipka-Chudzik Krzysztof, Bollywood dla początkujących, Warszawa 2009 Prószyński i S-ka
• Stachówna Grażyna, Kino indyjskie, (w:) Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska, Historia kina, tom III: Kino epoki nowofalowej, Kraków 2015 Universitas, s. 1223-1255
• Stachówna Grażyna, Piekarski Przemysław (red.), Nie tylko Bollywood, Kraków 2009 Korporacja Ha!art
• Stachówna Grażyna, Szurlej Tatiana (red.), Od Ramajany do Slumdoga. Filmowe adaptacje literatury indyjskiej, Kraków 2015 Wydawnictwo UJ
• Woźniakowska Urszula, Bollywood. Pragnienie prawdy i tęsknota za mitem, Kraków 2010 Universitas
INDIE
• Boivin Michel, Indie. Zarys historii, Warszawa 2011 Dialog
• Iwanek Krzysztof, Burakowski Adam, Indie. Od kolonii do mocarstwa 1857-2013, Warszawa 2014 PWN
• Kudelska Marta, Hinduizm, Kraków 2006 Wydawnictwo WAM
• Rothermund Dietmar, Indie. Nowa azjatycka potęga, Warszawa 2010 Dialog
• Skakuj-Puri Maria, Życie codzienne w Delhi, Warszawa 2011 Dialog
ANTROPOLOGIA WIDOWISK
• Balme Christopher, Wprowadzenie do nauki o teatrze, Warszawa 2002 Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 221-230
• Carlson Marvin, Performans, Warszawa 2007 PWN, s. 35-61
• MacAloon John (red.), Rytuał, dramat, święto, spektakl. Wstęp do teorii widowiska kulturowego, Warszawa 2009 Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 11-35 i 421-428
• Traditional India: Structure and Change, red. Milton Singer, Philadelphia 1959, s. ix-xxiii; https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.125281/page/n5/mode/2up
• Schechner Richard, Z zagadnień poetyki przedstawienia teatralnego, „Dialog” nr 5, 1976, s. 110-128
• Schechner Richard, Zabawa, (w:) Leszek Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk, Warszawa 2005 Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, s. 182-191
• Turner Victor, Teatr w codzienności, codzienność w teatrze, (w:) Leszek Kolankiewicz (red.), Antropologia widowisk, Warszawa 2005 Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 450-462