Doktryny teatralne 3 WOT/L/ArtTeorT3
Zakres tematyczny całego kursu:
1. Podstawowe zagadnienia i aporie związane ze zjawiskiem teatru.
2. Teatr a religia.
3. Rozwój myśli teatralnej w powiązaniu z zżyciem teatralnym epok średniowiecza i renesansu.
4. Zjawisko klasycyzmu w jego wydaniu XVII i XVIII-wiecznym.
5. Myśl teatralna oświecenia.
6. Myśl teatralna romantyzmu.
7. Doktryna realizmu w teatrze.
8. Myśl teatralna Wielkiej Reformy.
9. Spór o „rytualne korzenie teatru”
10. Idee teatru ludowego.
11. Doktryny teatralne europejskiej awangardy i neoawangardy.
12. Kryzys podstawowych kategorii teoretycznych związanych z teatrem, jak i samego jego pojęcia, na przełomie XX i XXI wieku.
13. Performatyka.
W trzecim semestrze kursu tematyka zajęć obejmuje punkty 10–13.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Osoba kończąca kurs poszerza kompetencje w obrębie następujacych celów ogólnych kształcenia:
(Wiedza) …zna i rozumie:
K_WOTL_W03 – wybrane zagadnienia szczegółowe z zakresu nauki związane z historią doktryn teatralnych, teatralnych teorii dramatu, historią teatru współczesnego i najnowszego.
K_WOTL_W07 – powiązanie wiedzy o teatrze z innymi dyscyplinami w obrębie nauk humanistycznych i społecznych (historia, filozofia, historia idei) i ma podstawową, niezbędną wiedzę na ich temat.
K_WOTL_W10 – podstawowe linie i tendencje rozwojowe w historii teatru i teatrze współczesnym, style i związane z nimi tradycje twórcze i odtwórcze
(Umiejętności) …potrafi:
K_WOTL_U02 – komunikować się z otoczeniem – ze środowisk naukowych i twórczych – brać udział w debacie i odpowiednio uzasadniać przyjmowane przez siebie stanowiska
K_WOTL_U04 – wykorzystywać posiadaną wiedzę z zakresu wiedzy o teatrze przez właściwy dobór narzędzi metodologicznych i zastosowanie technik informacyjno-komunikacyjnych.
K_WOTL_U07 – wykorzystać zdobytą wiedzę o teatrze w samodzielnym rozwoju.
(Kompetencje personalne i społeczne) …jest gotowa:
K_WOTL_K02 – do krytycznej oceny własnej wiedzy, posługiwania się nią w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu.
K_WOTL_K05 – do podejmowania samodzielnych prac, wykazując się umiejętnością zbierania, analizowania i interpretowania informacji, rozwijania idei i formułowania argumentacji oraz umiejętnością organizacji pracy.
Kryteria oceniania
Dopuszczalne są 2 nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach w semestrze (zgodnie z regulaminem studiów).
Warunkiem zaliczenia zajęć III semestru kursu jest uczestnictwo w zajęciach. Potem następuje egzamin ustny, obejmujący materiał II semestru w zakresie lektur 6–12b oraz całość zagadnień III semestru kursu.
Podobnie jak w czasie podsumowującego pierwszą połowę kursu kolokwium, na egzaminie ocenia się znajomość omawianych teks†ów źródłowych, jak również świadomość i zrozumienie ich kontekstu kulturowego i istotnych poruszanych w nich zagadnień. Korzystnie wpływa na ocenę aktywność podczas zajęć.
Literatura
III semestr kursu
W nawiasie klamrowym {} podano pozycje uzupełniające, nieobowiązkowe.
1. Ekspresjonizm w teatrze europejskim, PIW, Warszawa 1983. Tu: Denis Bablet, Ekspresjonizm na scenie; Aneks – teksty Hasenclevera, Kaisera, Kornfelda i Golla, dostępne też w: Ekspresjonizm w teatrze niemieckim, Gdańsk 2009.
1a. Konstanty Puzyna, Ekspresjonizm i Hasenclever, w: Puzyna, „Szkoła drama-turgów” i inne szkice, Wrocław 1993.
2. Erwin Piscator, Teatr polityczny, Warszawa 1983. Tu zwłaszcza: Dramat dokumentalny, Powstanie i budowa Sceny Piscatora.
2a. Oskar Schlemmer, Eksperymentalna scena Bauhausu, Gdańsk 2010. Tu zwłaszcza: Człowiek i sztuczna figura, Nowy budynek sceniczny, scena, Nowe formy sceny, Elementy sceniczne.
3. Bertolt Brecht, Krótki opis nowej techniki sztuki aktorskiej mającej na celu wywołanie efektu obcości, „Dialog” 1959, nr 7. Przedruk w: Teatr w kulturze. Zagadnienia i wybór tekstów, red. Wojciech Dudzik i Leszek Kolankiewicz, Warszawa 1991. Małe organon dla teatru, „Pamiętnik Teatralny” 1955, z. 1.
{Doradzam lekturę – a przynajmniej przejrzenie – książki Brechta Wartość mosiądzu, Warszawa 1975.}
4. Max Scheler, O zjawisku tragiczności, kilka wydań.
5. Antonin Artaud, Teatr i jego sobowtór w: Artaud, Teatr i jego sobowtór, Warszawa 1978.
5a. {Leszek Kolankiewicz, Święty Artaud, PIW, Warszawa 1988. Tu rozdział piąty: Dżuma, okrucieństwo, metafizyka.}
6. Jacques Derrida, Teatr okrucieństwa i zamknięcie przedstawienia, w: Pismo i różnica, Warszawa 2004.
7. Stanisław Ignacy Witkiewicz, Teoria czystej formy i Czysta forma w tea¬trze, kilka wydań.
8. Jerzy Grotowski, Ku teatrowi ubogiemu, Wrocław 2007; Odpowiedź Sta-nisławskiemu, Takim, jakim się jest, cały, Świę¬to – dzień, który jest święty, Jak żyć by można, Świat powinien być mie¬jscem prawdy, Działanie jest dosłowne, Wędrowanie za Teatrem Źródeł, Teatr Źródeł, Performer, Od zespołu teatralnego do sztuki jako wehikułu, w: Teksty zebrane, Warszawa 2012.
9. Eugenio Barba, Sekretna sztuka aktora, Wrocław 2005, części: „Wprowadzenie”, s.6-21, „Eurazjatycki teatr”, s. 84-94, „Preekspresywność”, s. 166-185.
10–11. Tadeusz Kantor, Teatr Śmierci, ostatnio w: Tadeusz Kantor Pisma, t. II, Kraków 2004.
10–11a. Elinor Fuchs, Śmierć postaci scenicznej, „Dialog” 1989, nr 11-12.
10–11b. Hans-Thiess Lehmann, Teatr postdramatyczny, Kraków 2004. Części: Panorama teatru postdramatycznego, Performance, Tekst-przestrzeń-czas, Ciało, Media.
10–11c. Heiner Goebbels, Estetyka nieobecności, w: Przeciw Gesamtkunstwerk, Kraków 2015.
12–13. Marvin Carlson, Teatr i performance: zmienne paradygmaty, zmienna praktyka, „Didaskalia” 2000 nr 37-38. Wstęp. Czym jest performans?, w: Performans, Warszawa 2007.
12–13a. Richard Schechner, Dżajaganesz i awangarda, w: Schechner Przyszłość rytuału, Warszawa 2000. Co to jest performans, w: Performatyka: Wstęp, Wrocław 2006. {Zmierzch i upadek (amerykańskiej) awangardy, „Dialog” 1983 nr 2.}