Pierwsza pomoc psychologiczna ABK/O/PPP
Uczestnicy poznają koncepcje psychologicznej pierwszej pomocy (PFA), modelu EmotionAid® oraz podejścia opartego na Somatic Experiencing®. Nauczą się rozpoznawać objawy stresu i traumy, stosować techniki uziemienia, samoregulacji, redukcji napięcia oraz zostanie przygotowana do samodzielnego podejmowania działań w zakresie pierwszej pomocy emocjonalnej.
Treść modułu:
Wprowadzenie do pierwszej pomocy emocjonalnej
• Definicje, zasady, odbiorcy PPP, rola pierwszego pomocnika
• Model pomocy: bezpieczeństwo, kontakt, potrzeby, spokój, nadzieja
• Różnice między PPP a wsparciem specjalistycznym
Reakcje stresowe i mechanizmy traumy
• Neurobiologia stresu (model mózgu trójjedynego)
• Wir traumy i zdrowienia
• Skala stresu
Techniki EmotionAid®
• Uziemienie, uścisk motyla, samoukojenie, rozładowanie napięcia
• Praca z ciałem – SIBAM (Sensations, Imagery, Behavior, Affect, Meaning)
Zasoby, granice i etyka
• Budowanie i wzmacnianie zasobów
• Własne granice w pracy pomocowej
• Praktyczne techniki komunikacji – asertywne „nie”, uważna obecność
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Osoba studiująca po zajęciach:
KSI - W08, BKD - W11:
- ma wiedzę z zakresu wsparcia emocjonalnego w sytuacjach kryzysowych, traumatycznych i stresogennych
- potrafi rozpoznawać objawy stresu u siebie i innych,
- rozumie podstawowe mechanizmy biologiczne i psychologiczne reakcji stresowych,
KSI - W14:
- rozumie znaczenie udzielania pierwszej pomocy psychologicznej w kontekście zagrożeń psychologicznych i społecznych, z jakimi wiążą się kryzysy i sytuacje traumatyczne
- rozumie zasady etyczne i granice w pracy pomocowej, jest świadoma własnych reakcji emocjonalnych i strategii samopomocowych.
U14:
- potrafi udzielać wsparcia emocjonalnego zgodnie z zasadami pierwszej pomocy emocjonalnej
KSI - U20, BDK - U16:
- potrafi stosować wybrane techniki wspierające samoregulację: oddechowe, somatyczne, narracyjne; umie tworzyć osobisty plan samoopieki oraz pomagać innym osobom w tym zakresie
- umie stosować techniki uziemienia, samoregulacji i rozładowania napięcia,
KSI - U15:
- potrafi odróżniać sytuacje wymagające wsparcia niespecjalistycznego od tych, które wymagają pomocy specjalistycznej
KSI - K05, BKD - K08:
- jest gotowa do wypełniania zobowiązań społecznych związanych z pierwszą pomocą psychologiczną w sytuacjach kryzysowych i traumatycznych
- jest gotowa do działania w roli pierwszego pomocnika emocjonalnego w swoim środowisku
Kryteria oceniania
Metody sprawdzania i kryteria oceny efektów kształcenia uzyskanych przez studentów:
obecność na zajęciach (50%), aktywność na zajęciach (50%)
Forma i warunki zaliczenia modułu:
warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność i aktywny udział w zajęciach. Większa liczba nieobecności wymaga zaliczenia na zasadach ustalonych indywidualnie z prowadzącymi lub może być podstawą braku zaliczenia kursu.
Refleksja pisemna (1-2 strony A4) nt własnych doświadczeń z uczestniczenia w tym module.
Literatura
van der Kolk, B. (2021). Strach ucieleśniony: Mózg, umysł i ciało w leczeniu traumy (tłum. B. Kłosowicz). Wydawnictwo Czarna Owca. (oryginał wydany w 2014)
Levine, P. A. (2010). Obudźcie tygrysa: Leczenie traumy (tłum. I. Celińska). Wydawnictwo Czarna Owca. (oryginał wydany w 1997)
Scaer, R. C. (2007). The body bears the burden: Trauma, dissociation, and disease (2nd ed.). Routledge.
Siegel, D. J. (2020). Mózg na kozetce: Neurobiologia zdrowych relacji (tłum. J. Gajda). Wydawnictwo MiND. (oryginał wydany w 1999 jako The Developing Mind)